Nid da lle gellir gwell

15th October 2004 at 01:00
Yn ddiweddar cefais y fraint o siarad ar ran Llywodraethwyr Cymru yng nghynhadledd flynyddol SNAP Cymru ar y Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd - pwnc rwy'n teimlo'n gryf yn ei gylch. Un o uchafbwyntiau'r gynhadledd oedd cyflwyniad gan bobl ifanc o Barnardo's yn amlygu'r problemau mae plant anabl yn eu hwynebu. Sylweddolais fod angen ystyried materion cymhleth iawn y ddeddfwriaeth drwy lygaid plentyn.

Oes, mae gan gyrff llywodraethu nifer o gyfrifoldebau; wedi'r cwbl maent yn atebol yn y pen draw am yr hyn sy'n digwydd yn yr ysgol. Ond nid mater yn unig o gydymffurfio a gofynion cyfreithiol rhan 4 o'r DGSA; sicrhau bod cynlluniau hygyrchedd yn eu lle; nad yw gwahaniaethu yn digwydd yn erbyn disgyblion anabl a darpar ddisgyblion anabl o ran eu derbyn, eu haddysg a gwasanaethau cysylltiedig a gwahardd a geir yma.

Mae'n mynd lawer ymhellach - mae'n ymwneud ag agwedd, codi ymwybyddiaeth, dealltwriaeth a chydymdeimlad. Mae angen i ni edrych ar y DGSA o safbwynt y plentyn. Llwyddodd y bobl ifanc o Barnardo's i amlygu'r anawsterau sy'n wynebu rhai plant ag anghenion arbennig.

Nid yw cael polisiau yn eu lle yn ddigon - rhaid eu hadolygu a'u gwerthuso'n rheolaidd fel nad yw disgyblion anabl dan anfantais sylweddol gan ofyn, a yw'r corff llywodraethu yn rhagweithiol? Bydd llywodraethwyr sydd a'r wybodaeth gyflawn ac yn gofyn y cwestiynau cywir yn hwb i sicrhau gwahaniaeth.

Mae nifer yn cefnogi cynhwysiant yn frwd ac mae sawl enghraifft o ymarfer ardderchog mewn ysgolion. Ac eto, mae sefyllfaoedd lle mae diffyg cefnogaeth a chyfyngiadau ariannol yn atal gwir integreiddio. Gwneir hefyd dybiaethau weithiau am allu, cyfleoedd galwedigaethol ayyb, wedi'u mynegi'n ddiarwybod trwy'r cwricwlwm hyd yn oed.

Yn ddiweddar rhoddwyd cryn sylw i'r cyfreithiau newydd sydd wedi dod i rym sy'n mynnu bod busnesau a chyrff cyhoeddus yn sicrhau bod modd i bobl anabl ddefnyddio eu hadeiladau. Mae AALl ac ysgolion wedi gwneud cynnydd, ac yn parhau i wneud hynny, i sicrhau y gellir gwneud addasiadau rhesymol fel bod pawb yn gallu cymryd rhan mewn addysg brif ffrwd.

Ydy, mae deddfwriaeth anabledd wedi cryfhau hawliau person anabl, ond nid yw'n ddigon. Mae mwy o ymwybyddiaeth trwy hyfforddiant i staff, disgyblion a llywodraethwyr yn hanfodol. Bydd hyn yn arwain at well dealltwriaeth a newid mewn agweddau.

Jane Morris yw Cydlynydd Gwasanaethau Cefnogi Llywodraethwyr Cymru

Subscribe to get access to the content on this page.

If you are already a Tes/ Tes Scotland subscriber please log in with your username or email address to get full access to our back issues, CPD library and membership plus page.

Not a subscriber? Find out more about our subscription offers.
Subscribe now
Existing subscriber?
Enter subscription number

Comments

The guide by your side – ensuring you are always up to date with the latest in education.

Get Tes magazine online and delivered to your door. Stay up to date with the latest research, teacher innovation and insight, plus classroom tips and techniques with a Tes magazine subscription.
With a Tes magazine subscription you get exclusive access to our CPD library. Including our New Teachers’ special for NQTS, Ed Tech, How to Get a Job, Trip Planner, Ed Biz Special and all Tes back issues.

Subscribe now